آخايي‌ها

 منطقه امیری متشکل از 12 روستا (وانا, سفلی, کل پاشا, آخازیر, شمس آباد, کلان, دینان, آخا, ترا, نهر, لارین و هاره) در فاصله 90 کیلومتری تهران و 65 کیلومتری آمل در جاده هراز واقع است. پل وانا بر روی رودخانه هراز تنها راه ورود و خروج به این منطقه است. این منطقه دارای ظرفیت گردشگری بالایی است که فلالس از جمله آنهاست.

فلالس(پلالس) مرتعی زیبا در ارتفاع 2700 تا 2900 متری محصور در میان رشته کوههای البرز, در ضلع شمال شرق منطقه امیری لاریجان است. از شمال آرمیده در سایه دیواره عظیم بُرز و از غرب زیر نگاه تماشایی دماوند. دو دیواره 85 و 100 متری, آبشار 50 متری برز را چون نگینی در بر گرفته اند که با وجود کم آبی این روزها, همچنان چشم نواز و روح افزاست. ارتفاع رشته کوه صخره ای برز از 3000 متر در کنار آبشار تا 3770متر در غرب می رسد.

 اسپه چشمه (چشمه سفید) پر آب ترین چشمه این منطقه است, با خنکای زبانزدی که نگه داشتن دست بیش از چند لحظه در آن میسر نیست.

به یمن وجود چشمه های فراوان, فلالس(پلالس) پوشیده از انواع گیاهان دارویی و گلهای معطر و زیستگاه به اصطلاح حفاظت شده حیواناتی چون بز کوهی و قوچ و خرس است. "به اصطلاح" از این حیث که هر از چندگاهی پوکه های تفنگهای ته پر از میان بوته ها شکلک در می آورند و همچون بسیاری از مناطق حفاظت شده کمتر پستانداری جز انسان و دامهایشان را می توان دید. عده ای از اهالی روستای آخا در گذشته در این منطقه به کشاورزی و دامداری مشغول بودند, و لوله های سفالی انتقال آب که در حین زراعت از دل خاک بیرون می آمد, نشان از قدمت حیات بشری در این منطقه دارد. امروزه این منطقه خصوصا در فصل بهار تفرج گاه اهالی این روستا و روستاهای اطراف است.

علاوه بر همه اینها فلالس مخزن خاطرات شنیدنی قدیمیترهای آخایی است

روزگاری که با مشقت و سختی رزق خود را در این خاک مهربان می جستند, به لقمه نانی قانع بودند, با لمپایی خانه دلشان روشن بود و کرسی محفلشان گرم. خاطرات آنها حاکی از مرتعی سرسبزتر با طیور و  وحوش بیشتری است. به مرور شکارچیان بیشتر شدند و بزهای کوهی و قوچها کمتر و ببرها ... (که منقرض شده اند, حتما داستان خرید پسرعموهای روسیشان را شنیده اید). زمانی نه چندان دور خشکسالی دامان مرتع را گرفت و چرای بیش از حد دام باعث ریشه کن شدن گیاهان شد, به یاد چوپانی افتادم که از هژبر یزدانی می گفت! او دستور داده بود بر گردن گوسفندانش کیسه ای با سوراخ کوچکی در ته, مملو از بذر علف آویزان کنند, تا همچنان که گوسفند می چرد, منطقه را بذرپاشی کند!

برای رسیدن به پلالس از روستای 1600 تا 1800 متری آخا دو مسیر وجود دارد.

1-      بِن راه – حدود 2 ساعت – گرم نون*, گرون, درج دچی, سه پرش, بامشی بند

2-      سرراه – حدود 4 ساعت – سِرخِ لَت, اوکَرون, خرکشون دره, ولیک چشمه

صعود و فرود به این منطقه از هیچکدام از این دو مسیر بدون راه نما ممکن نیست. اگر هوا دگرگون و مه آلود شوند حتی خود محلیها هم در پیدا کردن مسیر دچار مشکل می شوند. علاوه بر آن بن راه از میان صخره ها و پرتگاهها شما را به فلالس می برد و کسانی که با ارتفاع مشکل دارند بهتر است از مسیر مالرو استفاده کنند.

بامشی بند


سنگ صلوات

پوشش گیاهی:

قارچ,گل گاوزبان, آویشن, پونه, ریحان کوهی, سیرک, گون, اسفناج کوهی(چنگلک), سورنجان, گلپر, آلبالو تلخ, واهه, وهلا, شالدم, هفت کول, شوال, کوکوواش(علف سبزی), خروشک, الرک, آلبالو تلخ, زرشک آبی, بابونه, گردو, چای کوهی, کِما

چای کوهی

سورنجان (هلاله)

گل گاوزبان

خرگوشک

سمت راست: شوال, سمت چپ: واهه

شالدم

هفت کول

آلبالو تلخ

آویشن

ریحان کوهی

گون

بابونه

قارچ(کموش)

اسفناج کوهی(چنگلک)

سیرک

الرک(بوته گلپر)

وهلا

سایر گلها و گیاهان دارویی

گونه های جانوری:

بز کوهی, قوچ, خرس, گرگ, خرگوش, موش, مار, عقاب, یوزپلنگ

پرندگان:

کبک, کبک دری(سیلم), بلبل, تیکا, کلاغ, زاغ, عقاب

احتمال وجود معادنی چون معادن گچ, زغال سنگ, آهن و ... نیز در این منطقه هست.

 *گرمه نون: شکافی در میان صخره هاست, در گذشته کسانیکه از این مسیر به فلالس صعود می کردند, نان گرمی در داخل شکاف برای نفر بعدی می گذاشتند.

در پایان از همه آخاییهای عزیز و کسانیکه اطلاعات بیشتری دارند تقاضا می شود, در تکمیل و اصلاح این گزارش ما را یاری فرمایند.

با سپاس فراوان

احمد، حسین و حمزه آدوسی